Berriak

ReConference aurkezkpena
CREAren ReConference-a… Hiru jardunaldi mugimendu feministak birpentsatzeko
6 maiatza, 2019
Donostiako Udalari eta Aldundiari ikerketa bat eta nerabeen bikote-harremanak online-ingurunean lantzeko gida bat aurkeztuko dizkiegu
20 maiatza, 2019
Dena ikusi

Bergaran ikerketa bat eta nerabeen bikote-harremanak online-ingurunean lantzeko gida bat aurkeztuko ditugu


Guía para impulsar el cambio en la gestión virtual de las relaciones en la adolescencia vasca y peruana

Guía para impulsar el cambio en la gestión virtual de las relaciones en la adolescencia vasca y peruana

Medicus Mundi Gipuzkoak eta Farapi Koop. Elkarteak Bergaran aurkeztuko dituzte maiatzaren 20an, astelehena, “Online kontrolatzen den gauza ederra ote da maitasuna? Euskal eta perutar nerabeak harremanen kudeaketa birtualean” ikerketa eta “Euskal eta perutar nerabeen harremanen kudeaketa birtualean aldaketa sustatzeko gida”. Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz lagundutako argitalpen hauek elkarlanean gauzatu dituzte Medicus Mundi Gipuzkoak, Farapi Koop. Elkarteak eta Euskal Herriko Unibertsitateak, Medicus Mundi Gipuzkoak lankide duen Peruko Movimiento Manuela Ramos erakundearekin batera. Ikerketa egiteko zein gida didaktikoa taxutzeko, probintziako hainbat gazteleku eta ikastetxeren laguntza baliatu da. Bergaran, prozesu guztian zehar, Ipintza Institutuarekin batera lan egin da, eta hark ere parte hartuko du Udalari proiektuaren aurkezpena egiten.

Ikerketa eta gida didaktiko hauek 2016an aurkeztutako “Gaizki amaitzen den gauza ederra ote da maitasuna? Amodioa, sexua eta osasuna. Gipuzkoako nerabe eta gazteek maitasunari buruz dituzten ideiak” txostenaren jarraipena dira. Haren emaitzek behar bat agerian utzi zuten; alegia, nerabeek sare sozialetan euren harremanak nola kudeatzen zituzten aztertzeko premia antzeman zen eta hala egin da oraingoan. Gainera, ikerketa berriak aztertutako eremu geografikoa zabaldu du, Peruko hiru ingurutara hedatuz (Lima, Ayacucho eta Ucayali). Modu honetan, aniztasun geografiko handiagoa besarkatu da. Eta frogatu ahal izan da, errealitateak nabariki ezberdinak izan arren, mundu mailako problematika direla genero berdintasunik ezarekin zerikusia duten arazoak.

2016ko iraila eta 2018ko iraila bitartean Gipuzkoan eta Perun burututako bigarren ikerketa honen helburu nagusiak izan dira, batetik, maitasun erromantikoari dagokionez nerabeek online inguruan ohitura, balio eta usteak nola eraikitzen dituzten aztertzea; eta, bestetik, horiek ziberbortizkeriarekin duten harremana ikertzea, gazte eta nerabeen osasun integralerako suposatzen duen mehatxua dela eta.

Ikerlanak erakusten du sare sozialek eraldatu egin dutela pertsonak komunikatzen diren, erlazionatzen diren eta elkarri eragiten dioten modua. Baita ere espazio horrek -non uztartu egiten diren maitasun erromantikoaren elementuak eta bizitza pertsonala ikusgai jartzea- bere egiten dituela generoen arteko berdintasunik eza eta sexismoa. Azterketan parte hartu duten erakundeen iritziz, sare sozialak “tresna boteretsua dira maitasun erromantiko heterosexualaren irudi bereizgarria hedatu, sustatu eta erreproduzitzeko. Irudi hori ezkontzan ala bikote harreman egonkorrean oinarritzen da eta gizarte zein genero sistemen desberdinkeriek eusten dute”. Horrekin batera, ikerketa honek baieztatu egin du “maitasun erromantikoaren zerbitzura dagoen tresna” direla, “kontrolatzeko eta botere harremanak iraunarazteko”. Nahiz eta ezaugarri ezberdinak izan, errealitate horrek erro bera du bai Gipuzkoan bai Perun: hierarkikoki gizonezkoen aldekoa den sexu-genero sistema.

Hala eta guztiz ere, txostenaren ondorio nagusiak helduen eta gazteen artean dagoen arrail digitalean daude, ikerketaren arduradunen iritziz. Izan ere, batzuek eta besteek oso era ezberdinean ulertzen dute munduan egoteko modua. Ikertzaileek uste dute oso garrantzitsua dela helduek euren errealitate propioa deseraikitzea, sare sozialen leihoetatik sar daitezkeen indarkeria sexisten identifikazio eta prebentzioan nerabeei lagundu ahal izateko. “Helduek ulertu eta onartu behar dute nerabeen arteko harremanak beste modu batean eraikitzen direla, baina horrek ez du zertan negatiboa izan. Sare sozialak kriminalizatzeari utzi behar diote eta munduari buruzko euren ikuskera deseraiki, nerabeek bizi duten errealitatearen inguruko ulermen egokiagoa eraikitzeko”, azpimarratzen du Maggie Bullen Euskal Herriko Unibertsitateko Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologia Saileko irakasle eta ikertzaile taldeko kideak.

Helduak nerabeengana gerturatzea hain garrantzitsu egiten duten arrazoietako bat kontrolaren gaian datza, ikertzaileen iritziz. Kontrolarena osotasunean landu beharreko gaia da, eta ez soilik mutil eta nesken arteko harremanetan. Kontrola eremu eta norabide guztietan erabiltzen ari da: gurasoak, lagunak, bikotekideak… Eta talde ezberdinetatik datorren etengabeko kontrol egoera horretan, bikotearen barruan burutzen denak ez du ikusgarritasunik. Horregatik, ez da indarkeria matxistarekin identifikatzen. “Eta ikusgarritasun falta horrek arriskuak dauzka; bikotearen barruan gertatzen den kontrola gurasoek edota lagunek erabil dezaketena baino arriskutsuagoa da, eta indarkeria sexistarekin erlazionatutako jokabideak eragin ditzake”, ohartarazi dute ikertzaileek.

Ikerketak eskaintzen duen beste ondorioetako batek zerikusia du mutilak zein neskak sare sozialetan “dauden” moduarekin eta hauei ematen dizkieten erabilpenekin. Zentzu honetan, ikertzaile taldeak nabarmendu nahi du badirela kolektiboki ezartzen diren arau batzuk eta hauek definitzen dutela nola jokatu behar duen pertsona batek edukiak sortu eta partekatzerakoan; adibidez, nola atera behar den argazki batean, eta nola eta non zabaldu behar den hau. Ildo horretan, munduaren aurrean agertzeko moduak ahul bihurtzen ditu pertsonak, partekatutako edukia erabilia izan daitekeelako ekoiztu duenaren aurka. Neskak dira euren burua gehien erakusten dutenak. Hortaz, ahultasun handieneko taldea dira. Esaterako, gorputzaren inguruko exijentzia eta perfekzio ideien ondorioz, osasungarriak ez diren eta bortitzak izatera irits daitezkeen jokaerak naturalizatzera jotzen dute, bikote harremanaren barruan eta kanpoan. Eta jokabide horiek `natural´ edo `normal´-tzat hartzean, zailagoa bihurtzen da haiek identifikatzea eta detekzio eta prebentziorako estrategiak abian jartzea.

Ikerketa osatzen duen material didaktiko bat

Hain zuzen ere, euskal eta perutar nerabeen bikote-harremanen kudeaketa birtualean behar den aldaketa bultzatzeko sortu da orain aurkeztuko den gida. Material horrek, ikerketaren osagarri, dinamika batzuk jasotzen ditu helduentzako saioetan lantzeko (hezitzaileak, amak eta aitak), bai eta beste batzuk ere, nerabeentzako saioetan baliatzeko. Xedea da baliabide bat izan dadin, norberaren bizipen eta gogoetak abiapuntu, krisi bat sortzeko eta berreraikuntzan lagun egiteko, berdintasunezko eta arrisku gutxiagoko balio batzuk oinarri harturik.

Ikerketan eta gidan, Gipuzkoari dagokionez, aita-amez gain, zenbait ikastetxek parte hartu dute era aktiboan, hala nola Bergarako Ipintza Institutuak eta Arrasateko institutuak eta ikastolak, bai eta Txatxilipurdi Aisialdi Elkarteak eta probintziako gaztelekuek ere. Horiekin guztiekin egin ziren beharrezko elkarrizketa sakon eta lantegi gehienak, ikerketan eta gida didaktikoan erabilitako informazioa biltzeko.

Hurrengo bi asteetan, Medicus Mundi Gipuzkoak proiektuan era aktiboan parte hartutako udalerriak bisitatuko ditu, arduradun tekniko eta politikoekin biltzeko, administrazio publikoek honelako arazoez arduratzen diren ekimenetan parte hartzeak zer garrantzia duen azpimarratzeko, bereziki nerabe eta gazteekin lan egiten duten ekimenetan. Era berean, aurreikusita dago bilera bana egitea Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziarekin, hots, proiektuaren finantzatzaileekin, prestatutako materialak erakusteko eta proiektuak, oro har, ateratako ondorioen berri emateko.

Iruzkinak itxitak daude.